Langsung ke konten utama

Trilogi Resital Oleh Ibn Sina

KAWERUH BASA: Peribahasa lan Saloka Jawa #31

Huruf T

1. Talebak - talebik (ib). Ora rata.

2. Tamba kangen (ib). Segala barang tinggalan wong sing arep lunga adoh go sanak keluarga,  go obat rasa kangen.

3. Tamba kesel (ib). Berbagi jamuan go tamu adoh.

4. Tambal butuh (ib). Barang sesuatu go ganti barang sing diperlukna.

5. Tambang parantian. Umahè ora rapih.

6. Tambang laku. Pura pura ora reti.

7. Tantan/tahan tahan tuman (ib). Tahan kerna sesuatu hal kerna wis biasa.

8. Tan wrin baya. Wing sing nunjlebna senjata tajam nang dalan atawa pasar.

9. Taru niteh cute. Wing sing ulih isin atawa jenengané wis rusak,  diumpamakna godhong kena uler.

10. Tatarapan raja pepati. Wong sing kena fitnah tertuduh dadhi wong sing mateni wong lia tapi ora ana bukti lan saksi.

11. Tebu sauyun (ib). Kesatuan wing sing sewangsa.

12. Tebu tuwuh socane (ib). Barang sesuatu sing apik ulih halangan.

13. Tekek mati ing ulone (ib). Wong sing ulih keangelan kerna ucapanè.

14. Tambang rawat - rawat. Berita sing urung pasti.

15. Tengu mangan brutunè (ib). Wong sing dipercaya ngerawat barang malah dicolong nang dewekè.

16. Tepa salira (ib). Ngukur maring awake dewek.

17. Tepung ropoh sambung kalen (ib). Nduweni tangga siji.

18. Tesmak batok. Wong sing ora reti ngaku reti.

19. Tesmak dingklik/watu (ib). Wong sing ora reti benda-benda sing keton.

20. Tidha - tidha. Ragu-ragu.

21. Tigan kaapit ing sela (ib). Wong cilik atawa lemah tanding karo wong loro sing berkuasa.

22. Tigan sapatarangan (ib). Kesatuan sanak saudara.

23. Tikus mati ing elèngè (ib). 1 wong sing keenthekan tempat berkunjung atawa akeh musuh. 2 penjahat ketangkep tawa mati nang umahè dewekè.

24. Timbulè watu item,  keleme prau gabus/keleme godhong aking (ib). Barang sing ora bisa diarepna.

25. Timun jinara. 1 barang sing gampang dikerjakna. 2 barang sesuatu sing ora ana gunanè atawa sia sia.

26. Timun mungsuh duren (ib). Wing cilik mungsuhan karo wong gedhe.

27. Timun wungkuk jaga imbuh (ib). Wong sing ora di itung,  kur dadhi tambahan thok.

28. Tinker wareg (ib). Wong sing dicaci maki habis habisan.

29. Tinggal kokoh (ib). Wong sing ninggalna kerjaan atawa garapan sing dadhi kerjaan terbengkalai.

30. Tinggal tapak jero (ib). Wong sing ingkar janji.

31. Tirta candra geni radtya. Perumpamaan sifat hakim sing kudu jelas.

32. Tirta kasurung pika. Hakim ditamuni nang wong agi gugat menggugat.

33. Titik melik (ib). Barang sing ilang ditemukna nang tempat liannè.

34. Titi mantri. Hakim jujur.

35. Titip daging saereb (ib). Wong sing nduweni anak wedhon diperistri wong lia.

36. Titir pinanjaraken (ib). Undang-undang atawa aturan negara sing disiarna cangkem meng cangkem.

37. Titir udan awu (ib). Moni titir sing gencar mengendi endi.

38. Tlenong - tlening (ib). Sipet.

39. Tulung amenthung (ib). Wong sing aweh pertolongan,  awal gawe seneng sing ditolong suwe suwe dadhi kesusahan.

40. Tulung naga grahan tan wruh ing baya pejah tan wikara. Wong sing dijaluki bantuan wong sing tergugat.

41. Tumambuh. Wong sing pura-pura ora reti.

42. Tumangga macan. Nduweni tetangga sing nduweni usaha ngerusak negara.

43. Tumbak cucukan (ib). Wong sing dawa ilat,  cokan ngadu omongan aring wong lia.

44. Tumbak kenceng (ib). Wong desa sing ulih tugas kerjaan.

45. Tumbu oleh tutup (ib). 1 wong ulih jodonè. 2 wong sing nduweni sahabat sing padha kesenenganè atiné lan liannè.

46. Tumpak ponjèn. Barang sesuatu sing dithokna kabeh atawa dienthekna kabeh.

47. Tumpang suh. Barang suatu hal atawa kerjaan sing rumit.

48. Tumper cinawetan wedhang lelaku. Wong panasan diilari nang wong lia.

49. Tuna dungkap. Wong sing nduweni cita cita urung kecapai atawa kecapai.

50. Tunjung tuwuh ing sela (ib). Barang sesuatu sing mustahil.

51. Tuntunan beruk (ib). Wong sing pernah ngelakoni perbuatan hina.

52. Tunggakan kemadhuh (ib). Bekas bojo padha padhu.

53. Tunggak jarak mrajak tunggak jati mati (Ib). Keturunan wong cilik dadhi wong gedhe,  keturunan wong gedhe dadhi wong cilik.

54. Tunggak kelingan ronè/rondhon (Ib). Wing sing ngrasani wong lia,  ora reti nek njero omongané termasuk nyebutna keluarga dewekè.

55. Tunggal banyu (ib) 1 sedarah. 2 seguru.

56. Tunggal kokoh (ib). Wong sing nduweni siji kerjaan.

57. Tunggal sajang. Wong sing rumah tangga.

58. Tunggal rasa (ib). Selaras,  serasi.

59. Tunggal sènè (ib). Wong sing seguru atawa seketurunan.

60. Turu dikebuti. Wong sing wis enak uripè.

61. Tutur pinajarakè (ib). Omongan kang cangkem meng cangkem.

Komentar

Postingan populer dari blog ini

Nama-nama Tai

Sega, beras yang ditanak Apa benar bahasa Jawa itu terlalu 'manut' ke bahasa Indonesia maupun bahasa Inggris? Tampaknya ada benarnya juga, bahasa Jawa terpengaruh/meminjam banyak kosa kata dari bahasa Indonesia maupun bahasa Inggris. Kekurangan kosakata dalam bahasa Jawa memang kebanyakan untuk hal-hal seperti teknologi ataupun hal lainnya. Jangan berkecil hati untuk penutur bahasa Jawa di seluruh dunia! Perlu diingatkan bahasa Jawa mempunyai keunikan tersendiri, misalnya saja untuk belajar bahasa Jawa 'satu paket' atau juga keseluruhan dari bahasa kasar/ngoko, bahasa sedang/madya hingga bahasa halus/kromo, sama saja belajar tiga bahasa!! Bayangkan belajar tiga bahasa, apa gak repot ya?! Itulah keistimewaan bahasa Jawa. Bersyukur! Berbagai keistimewaan bahasa Jawa juga terdapat di istilah-istilah yang sangat detail/spesifik pada suatu beda yang mengalami sebuah perubahan sedikit maupun perubahan besar. Misalnya saja untuk rangkaian nama dari sebuah padi/po...

Istilah-istilah Anak dalam Keluarga Jawa

1. Ontang-anting: anak laki-laki/perempuan tanpa saudara (semata wayang). 2. Uger-uger lawang: dua bersaudara anak laki-laki. 3. Kembang sepasang: dua bersaudara anak perempuan. 4. Kendhana-kendhini: dua anak bersaudara, laki-laki yang tua, perempuan yang muda. 5. Kendhini-kandana: dua anak bersaudara, perempuan yang tua, laki-laki yang muda. 6. Pandhawa: Kelima anak berjenis kelamin laki-laki semua. 7. Ngayoni: Kelima anak berjenis kelamin perempuan semua. 8. Madangka: Lima anak bersaudara, empat orang lelaki dan satu perempuan. 9. Apil-apil: lima bersaudara, empat orang lelaki dan satu perempuan. Sumber Serat Centhini II - UGM Press.  

Toponimi - Asal Usul Nama Tempat di Jawa Barat oleh T Bachtiar

Setiap hal mempunyai jalur ilmunya tersendiri termasuk nama tempat. Ilmu mengenai nama tempat disebut juga Toponimi, suatu hal yang baru bagi saya dewasa ini. T Bachtiar membawa saya untuk mengenal lebih lanjut apa itu Toponimi baik dari segi ilmuan, pengetahuan tentang nama-nama tempat di Jawa Barat juga pada hal hal yang sebelumnya ‘gelap’. Mendapatkan buku Toponimi adalah kecelakaan keuangan terindah tahun ini, di mana saya sudah memutuskan ‘sumpah palapa’  untuk tidak membelanjakan uang pada buku-buku baru. Lewat enam bulan tahun 2025 berjalan, buku-buku bertumpuk dalam belasan jilid dengan nilai melebihi 3.000.000 Rupiah Indonesia. Orang bilang kalap, parahnya setelah ‘sumpah palapa’ membeli 3 judul buku lagi diantaranya Toponimi.  Ada keistimewaan tersendiri pada buku yang dibeli kali ini, tanda tangan penulis. Belum pernah saya mendapatkan tanda tangan dari penulisnya langsung. Aaaaaa!!! kegirangan ini meluap melebihi sungai Nil dengan potongan harga sampai Rp 96.500 de...