Langsung ke konten utama

Trilogi Resital Oleh Ibn Sina

KAWERUH BASA: Pribahasa lan Saloka basa Jawa #14

Huruf G

1. Gambah sinawur (anggabah sinawur) ib. Wong sing ora duwe umah uripé kur muter ora netep.

2. Gadhana gadhini (ib). Rong (2) sedulur lanang lan wedhon.

3. Gadhangan jago patohan (ib). Wong sing wani lan duwe budhi sing teguh.

4. Gajah alingan suket teki (ib). Wong sing seneng pura-pura,  batin karo lahir beda suwe - suwe keton.

5. Gajah andaka andurkara (ib). Wong sing nganggu keamanan.

6. Gajah marani wantilan (ib). Wong sing sengaja dadi susah misalé wong sing lunga meng umahé mungsuh.

7. Gajah ngidak rapah (ib). Wong gawe larangan,  laranganè dilanggar dewek.

8. Galuga sinalusur sari (galuga sinusur sari)  ib. Barang sesuatu sing wis maen ditambah maen.

9. Gambret singgang merkatak ora ana sing ngenèni (ib). Wong wedhon sing kenes tapi ora menarik,  ora ana wong lanang sing seneng lan ngalmar deweké.

10. Gana amèt boga nir graha kajana linud ing érang. Wong lanang sing agi ngoleti nafkah (dagang)  bojoné nang umah selingkuh karo wong lanang lia pas balik hartané ana sing ilang.

11. Gana among lembu asanggama anir prana tan wrin ngulah. Wong sing nduwéni pelayan lanang lan wedhon minggat lan majikan ora ngerti tingkah polahé.

12. Gana - gana tan uningèng lara (Ib). Wong lanang sing nglarani atawa ngeplak wong wedhon lia, diibaratna ora ngerti lara,  maksudé: Ora ngerti bahaya,  deweké ora inget yen perbuatané arep dadhi perkara.

13. Gana ina tan wrin ing lingga (Ib). Wong lanang sing nembe ditinggal mati nang bojoné turu bareng karo pelayanné sing ésih gadis. Sing kuduné majikan ngayomi pelayanné.

14. Gana léna amèt mangsa tan wirèng kama (ib). Wong sing lengah nang sesuatu hal.

15. Gana léna rebut mangsa nir tan sabawa (ib). Wong sing ngrahasiakna peristiwa pembunuhan sing terjadi kerna rebutan barang.

16. Gana wasa cawuh angrusak lingga tan wrin kasustran (ib). Merkosa pelayané.

17. Gantung kepuh (ib). Ora ganti klambi.

18. Gathak - gathuk (ib). Wong sing ngerjakna kerjaan grasak - grusuk pengen cepet - cepet rampung.

19. Gawé luawangan ngurungi luawangan (ib). Wong sing nyelang duit go nyarutang aring wong lia.

20. Gawé (sungsang) buwana balik (ib). Wong sing golongané duwur digawe rendah,  sing rendah digawe duwur.

21. Gebyah uyah (ib). Sama rata.

22. Gecas - gecos (ib). 1 ngerjakna kerjaan pengen cepet - cepet rampung. 2 peristiwa gelut karo senjata tajam.

23. Gecul kumpul (ib). Wong nakal kumpul karo wong nakal,  wong maen kumpul karo wong maen.

24. Gedhang apupus cindhe (ib). Keinginan sing mustahil.

25. Gedhe duwur ora pangur (ib). Wong tua sing ora nduwéni adab.

26. Geger kepala (ib). Raja sing gugat menggugat karo seduluré dewek.

27. Geguyon dadhi tangisan (ib). Prilaku atawa perbuatan sing salah tempat, akhiré ulih kesusahan.

28. Geguyon parikena (ib). Wing sing guyonan tapi duwe maksud dewek. Senda gurau sing ana maksudé misalé nyinggung.

29. Gémé - gémé ora (ib). Wong sing janji tapi ora ditepati.

30. Gendhon (re)rukon (ib). Suami istri sing rukun,  damai lan seia sekata.

31. Geni guntur nila bena (ib). Prentahané wong gedhe sing kudu dilaksanakan.

32. Geni pinanggang (ib). Wong sing lagi kesuh sing ditambah hasutan atawa dipanasi maning nang wong lia.

33. Geni tapak (ib). 1 Wing sing lunga hampir barengan. 2 wong sing madang gantian piringé.

34. Geni watang (ib). Wong sing lagi padu (bertengkar), saksi siji didadikna saksi go kabeh pihak.

35. Gentho libeg (ib). Bangsat wudha.

Komentar

Postingan populer dari blog ini

Nama-nama Tai

Sega, beras yang ditanak Apa benar bahasa Jawa itu terlalu 'manut' ke bahasa Indonesia maupun bahasa Inggris? Tampaknya ada benarnya juga, bahasa Jawa terpengaruh/meminjam banyak kosa kata dari bahasa Indonesia maupun bahasa Inggris. Kekurangan kosakata dalam bahasa Jawa memang kebanyakan untuk hal-hal seperti teknologi ataupun hal lainnya. Jangan berkecil hati untuk penutur bahasa Jawa di seluruh dunia! Perlu diingatkan bahasa Jawa mempunyai keunikan tersendiri, misalnya saja untuk belajar bahasa Jawa 'satu paket' atau juga keseluruhan dari bahasa kasar/ngoko, bahasa sedang/madya hingga bahasa halus/kromo, sama saja belajar tiga bahasa!! Bayangkan belajar tiga bahasa, apa gak repot ya?! Itulah keistimewaan bahasa Jawa. Bersyukur! Berbagai keistimewaan bahasa Jawa juga terdapat di istilah-istilah yang sangat detail/spesifik pada suatu beda yang mengalami sebuah perubahan sedikit maupun perubahan besar. Misalnya saja untuk rangkaian nama dari sebuah padi/po...

Istilah-istilah Anak dalam Keluarga Jawa

1. Ontang-anting: anak laki-laki/perempuan tanpa saudara (semata wayang). 2. Uger-uger lawang: dua bersaudara anak laki-laki. 3. Kembang sepasang: dua bersaudara anak perempuan. 4. Kendhana-kendhini: dua anak bersaudara, laki-laki yang tua, perempuan yang muda. 5. Kendhini-kandana: dua anak bersaudara, perempuan yang tua, laki-laki yang muda. 6. Pandhawa: Kelima anak berjenis kelamin laki-laki semua. 7. Ngayoni: Kelima anak berjenis kelamin perempuan semua. 8. Madangka: Lima anak bersaudara, empat orang lelaki dan satu perempuan. 9. Apil-apil: lima bersaudara, empat orang lelaki dan satu perempuan. Sumber Serat Centhini II - UGM Press.  

Toponimi - Asal Usul Nama Tempat di Jawa Barat oleh T Bachtiar

Setiap hal mempunyai jalur ilmunya tersendiri termasuk nama tempat. Ilmu mengenai nama tempat disebut juga Toponimi, suatu hal yang baru bagi saya dewasa ini. T Bachtiar membawa saya untuk mengenal lebih lanjut apa itu Toponimi baik dari segi ilmuan, pengetahuan tentang nama-nama tempat di Jawa Barat juga pada hal hal yang sebelumnya ‘gelap’. Mendapatkan buku Toponimi adalah kecelakaan keuangan terindah tahun ini, di mana saya sudah memutuskan ‘sumpah palapa’  untuk tidak membelanjakan uang pada buku-buku baru. Lewat enam bulan tahun 2025 berjalan, buku-buku bertumpuk dalam belasan jilid dengan nilai melebihi 3.000.000 Rupiah Indonesia. Orang bilang kalap, parahnya setelah ‘sumpah palapa’ membeli 3 judul buku lagi diantaranya Toponimi.  Ada keistimewaan tersendiri pada buku yang dibeli kali ini, tanda tangan penulis. Belum pernah saya mendapatkan tanda tangan dari penulisnya langsung. Aaaaaa!!! kegirangan ini meluap melebihi sungai Nil dengan potongan harga sampai Rp 96.500 de...